Voor bewezen diensten aan de L.O.

De L.O. onderscheiding uitgereikt aan het echtpaar van Egmond. <em>(Foto: Katwijk in Oorlog.)</em>

Geloof in God

Onderduikers en Rijnsburg zijn twee woorden die in de oorlogsjaren in één adem genoemd konden worden. Het onderbrengen van Joodse kinderen en verbergen van onderduikers die opgeroepen waren voor de arbeitseinsatz waren in het dorp aan de orde van de dag. Dit was uiteraard niet geheel zonder risico, en dat besefte men maar al te goed. Maar gedreven door een standvastig geloof in God en een gezonde dosis lef namen vele Rijnsburgers het risico om zich te bekommeren om de vluchtelingen. Om deze mensen te ondersteunen met geld en distributiebonnen werd medio 1942 de L.O. , Landelijke organisatie voor hulp aan Onderduikers opgericht.

Lees meer...

Advertentie

Joodsch erfgoed te Rijnsburg

Het Spinozahuis zoals het er tijdens de oorlogsjaren uitzag. <em>(Foto: Genootschap Oud Rijnsburg.)</em>

Het Spinozahuis

Net even buiten het dorp, als men de Lange Vaart overgestoken is ligt aan een stuk land dat in de volksmond “de Havik” wordt genoemd het Spinozahuis. Tussen de koolvelden en aan een achteraflaantje was het huis oorspronkelijk gebouwd in opdracht van de Leidse chirurgijn Herman Homan als buitenverblijf. In die tijd hadden welgestelde burgers als Homan vaak een tweede huis op het platteland. Zodat als pest, cholera of andere epidimieën de kop opstaken men kon uitwijken naar een buitenverblijf en daarmee een gewisse dood in de stad ontlopen. 

Lees meer...

Versiering van de Wilhelminaboom

De Wilhelminaboom aan de Vliet NZ met op de achtergrond de boerderij van A. Kromhout. <em>(Foto: Genootschap Oud Rijnsburg)</em>

De eerste daad van verzet

Op 31 augustus 1880 werd er in ons koningshuis een prinsesje geboren. Men noemde haar Wilhelmina Helena Pauline Maria en als Koningin Wilhelmina zou zij Nederland van 1940 tot 1945 door 5 jaar oorlog en bezetting leiden. Ter ere van haar 18e verjaardag werd in Rijnsburg door de gemeenteraad besloten om een boom te planten. 

Lees meer...

Tolo Saryusz Makowski

Ostrog, provincie Wolhynia, Polen (nu Ukraine) Fam. Saryusz Makowski met van links naar rechts moeder Stefania, Tolo, zuster Wanda en vader Arnold. Foto rond 1932. <em>(Foto: G. Saryusz Makowski)</em>

Omzwervingen van een Pools lansier

Witold Saryusz Makowski (Tolo) werd in 1912 geboren te St. Petersburg als zoon van een Pools professor. Tolo's vader was tussen 1920 en 1943 als hoogleraar verbonden was aan het Geologisch Instituut (PIG) van de Vrije Universiteit te Warschau en een goede vriend van Jozef Pilsudski. Beide waren fanatieke leden van de Poolse Socialistische Partij en hebben samen nog in gevangenschap gezeten in 1899 en 1901. Pilsudski beklemtoonde de eis van een wederoprichting van een soevereine Poolse staat en wilde hiervoor in het revolutiejaar 1905 met militaire middelen strijden. Zij vochten voor de vrijheid van Polen.

Witold was reserve Cavalerie officier bij het 22e Ulanen Regiment te Brody van 1932 tot 1939. Tegelijkertijd deed hij van 1934 tot 1938 een studie economie te Warschau. Toen hij daar mee klaar was kwam hij in '38 bij het Poolse Ministerie van Buitenlandse Zaken en begon zijn diplomatieke carrière. Allereerst te Leipzig, waarna hij in de zomer van 1939 naar Nederland vertrok, om in Amsterdam Vice-Consul te worden.

Lees meer...

Aad van Duijn-Kruijt

Aad van Duijn-Kruijt <em>(Foto: Katwijk in Oorlog)</em>

"Oh, dat is het Oranjemannetje"

(Interview familie van Duijn, d.d. 18 juni 09)

Voor de oorlog.

Ik was 15 jaar toen de oorlog uitbrak. Ik ging hier op de MULO, het laatste jaar. Dus ik heb nog eindexamen gedaan toen het al oorlog was. Mijn vader, Cornelis Kruijt, voer bij de koopvaardij en was eerste stuurman bij de Maatschappij Nederland vanuit Amsterdam. We woonden op de Boulevard nummer 30 naast het huis van mijn grootvader. Die had een groothandel in bouwmaterialen en was ook eigenaar van ons huis.

Lees meer...

Advertentie

Engelandvaarders

Gedurende de oorlog was Katwijk een "populaire" plek om te ontsnappen naar Engeland. Velen kozen hier het ruime sop en waagden de gevaarlijke oversteek. Er kon natuurlijk van alles gebeuren op zo'n tocht. Je kon op het strand ontdekt worden of op een mijn trappen, omslaan in de branding, door mijnenvelden heen varen of op zee ontdekt worden door een Duitse patrouille. Dit met alle gevolgen van dien. Om dan nog maar te zwijgen over het onstuimige weer midden op zee. Nu moet je je voorstellen dat de meeste Engelandvaarders in een kleine kano of sloep naar de overkant voeren. Het moet toch een knap angstige ervaring geweest zijn om in zo'n klein scheepje midden op zee te moeten leven, met slecht weer en desoriëntatie. Desondanks is het veel "Engelandvaarders"gelukt om de overkant te bereiken. Sommigen van hen namen in Engeland dienst in het leger, of kwamen later terug als spion. Sommigen vertrokken zonder iets te zeggen en kwamen na de oorlog pas terug, toen hun familieleden al lang dachten dat ze overleden waren.

Lees meer...

De Stijkelgroep

De Stijkelgroep is ontstaan in het begin van de oorlog als een Orde Dienst (OD). Dit hield in dat deze na de oorlog het gezag moest voeren totdat de Koningin teruggekeerd was. Han Stijkel (Schuilnaam: dr. Eerland de Vries) was de leider van deze groep.

De groep bestond waarschijnlijk uit ongeveer 80 leden. Leden van de groep waren onder andere politieagenten, studenten, officieren en kooplieden. Generaal-Majoor S. Hasselman nam het militaire deel van de groep voor zijn rekening. Er maakten drie katwijkers deel uit van de groep. De zwagers Willem en Arie van der Plas en Maarten Hoek. Laatstgenoemde was werkzaam als politieagent te Scheveningen.

Lees meer...

De Brittenburggroep

Over de Brittenburggroep en haar activiteiten is erg weinig bekend. Uit ons onderzoek is gebleken dat de leden van de Brittenburggroep lid waren van de Katwijkse Zeeverkenners. Deze groep was een echte Katwijkse verzetsgroep, ondanks dat zij nooit aangesloten zijn geweest bij de LO (Landelijke Organisatie).

Lees meer...

De Zeemanspot en L.O.

De Zeemanspot was een door Nederlandse regering in Londen gegarandeerde uitbetaling aan gezinnen waarvan de vader buitengaats of in de visserij zat. Dit bestond vanaf 1941. De tussenpersonen voor deze pot waren Arie Jacobs Ouwehand (1898-1944), Arie Wassenaar (1891-1964).

Uit de activiteiten van de 2 Arie's is uiteindelijk de Katwijkse afdeling van de Landelijke Organisatie voor hulp aan Onderduikers (LO) ontstaan. Arie Wassenaar opereerde voornamelijk in Katwijk aan den Rijn en Arie Jacobs Ouwehand in Katwijk aan Zee. Later voegde Willem Vooijs, die eerst alleen opereerde, zich ook bij de twee.

Lees meer...

Advertentie

Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!

Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.