Die heb je zeker van de H.A.R.K. ?

De gedenksteen geschonken aan de gemeente Rijnsburg door de gemeente Vlijmen als dank voor de geboden hulp aan Nieuwkuijk. <em>(Foto: Katwijk in Oorlog.)</em>

Lokaal georganiseerd

Tijdens de oorlog kwamen er een groot aantal hulpacties voor en door de Nederlandse bevolking op gang. Sommigen waren lokaal, anderen waren landelijk georganiseerd. Één van deze acties was de Hulpactie Roode Kruis, afgekort H.A.R.K.  Door middel van lokale comités werden er initiatieven op poten gezet om de nood in eigen of andere gemeenten te ledigen.

Hulp vanuit Rijnsburg

In Rijnsburg was er ook een afdeling van de H.A.R.K.  Deze werd gevormd door de bestuursleden; J. Heemskerk, C. Paauw, J. van Schooten, A.D. den Haan, J. van der Meij en T. Kralt. Nadat de gemeentes en Vlijmen en Nieuwkuijk in Noord Brabant zwaar waren getroffen door het oprukkende oorlogsgeweld eind oktober 1944 werd er besloten door de Rijnsburgse afdeling van de H.A.R.K om een inzameling van hulpgoederen te houden. Ondanks dat er in deze moeilijke periode weinig beschikbaar was, werd er door de Rijnsburgse bevolking toch gul gegeven. Wat men kon missen aan kleding, beddengoed en meubelen werd ingezameld en aan de Brabantse gemeentes geschonken. De leden van de veiling Flora hadden een eigen initiatief. Door hen werd er voor 8000 gulden aan glas opgehaald om een gedeelte van de gesneuvelde ruiten in Vlijmen en Nieuwkuijk te vervangen.

Lees meer...

Advertentie

Onder het puin bedolven

Het gezin Mikx met rechtsonder Anna van Eck. <em>(Document: E. Wolthaus)</em>

Alarm!

Buiten loeien de sirenes van het luchtalarm al minuten achtereen. De bevolking van Rotterdam zoekt koortsachtig een schuilplaats in gebouwen en kelders. Vijf dagen geleden zijn de Duitsers ons land zonder waarschuwing binnengevallen en sindsdien woeden er hevige gevechten in de stad aan de Maas. Fallschirmjagers zijn geland om de spoorbruggen, Koninginnebrug en de Willemsbrug in te nemen om zo contact te maken met de noordoevers van de Maas en zo door te stoten naar de Vesting Holland.

Lees meer...

Het comité voor Joodsche Vluchtelingen Katwijk

Wat vooraf ging

Nadat Adolf Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht is gekomen, kiezen tienduizenden Duitse Joden ervoor hun vaderland te verlaten. De situatie wordt steeds dreigender en een groot aantal kiest ervoor om naar het veilige Nederland te vluchten. De invoering van anti joodse maatregelen met als hoogtepunt de rellen die op  9 november 1938 uitmonden in de Kristallnacht, drijven duizenden joden naar Nederland. Tijdens de Kristallnacht gaan in Duitsland bijna tweehonderd synagogen in vlammen op en 7.500 winkels worden vernield en geplunderd. Meer dan honderd Joden worden vermoord. De nazi's arresteren dertigduizend mannelijke Joden en voeren ze af naar concentratiekampen. 

Lees meer...

Rijnsburg tijdens de meidagen

Bevelen worden gegeven aan de manschappen van het onderdeel Bereden Artillerie gelegerd in Rijnburg tijdens de meidagen. <em>(Foto: P. Breen.)</em>

De rust wordt ruw verstoord

Ook in Rijnsburg zijn de laagvliegende vliegtuigen boven Katwijk en Valkenburg niet onopgemerkt gebleven. Machinegeweren knetteren in de verte en boven het vliegveld zijn grote rookwolken te zien. Het hele dorp is meteen in rep en roer. In de Kerkstraat is het een drukte van jewelste, mensen rennen door elkaar en soldaten schieten in het wilde weg op de vliegtuigen die overkomen. 

Lees meer...

Henk van der Voet en Katwijk Aardewerk

Henk op jonge leeftijd. <em>(Foto: Katwijk in Oorlog.)</em>

Ons eigen aardewerk

Er was een tijd dat een groot deel van de katwijkse bevolking in het bezit was van een stukje Katwijks aardewerk.  Een tegeltje aan de muur of een vaas op tafel. Dit zogenaamde Katwijkse aardewerk werd gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van grijs, bruin en groen tinten en voorzien van het typerende druipglazuur. Vandaag de dag is het niet meer te vinden in de winkels als gebruiksvoorwerp uit het dagelijks leven, maar slechts nog als een vlaag Katwijkse nostalgie in de verzamelingen van de liefhebbers en handelaren.

Lees meer...

Advertentie

Junkers Ju52, de noodlandingen op het strand

Een Ju52 van de 22e LL Div. op het strand tussen Wassenaar en Katwijk. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Onderweg naar Nederland

In alle vroegte zijn ze vertrokken van diverse vliegvelden in Duitsland. Het is 10 mei 1940 en de parachutisten van 6./FJR2 en de soldaten van II en III/ IR47 zijn op weg naar de Nederlandse kust. Ingescheept op de vliegvelden Paderborn, Werl en Lippstadt worden ze in Junkers Ju52 transportvliegtuigen naar Nederland vervoerd met als bestemming vliegveld Valkenburg. 

Lees meer...

De hel van Valkenburg

Een haastig geschoten plaatje tijdens de meidagen van Duitse en Nederlandse soldaten voor de winkel van Meurs. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Fall Gelb

Het is 10 mei 1940, uur X is aangebroken. Onder de code naam Fall Gelb heeft Duitsland de aanval ingezet tegen die Festung Holland. Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg zijn nog in diepe rust. Op de landarbeiders na die zich in alle vroegte naar hun gewassen begeven om deze klaar te maken voor de veiling. 

In de verte hoort men het aanzwellende geluid van vliegtuigen die zich richting vliegveld Valkenburg begeven. Ondanks het in het donker niet te zien is welke nationaliteit de vliegtuigen hebben wordt door de luitenant-telefoonwacht meteen de commandant op de hoogte gesteld van de situatie. In de schemer van de ochtend is de lucht plots gevuld met parachutisten. 

Lees meer...

Pater Firmatus Stevens, gevangen in de vuurlinie

Het bidprentje van Pater Stevens, gesneuveld op 10 mei 1940 in het Missie College. <em>(Document: E. Wolthaus)</em>

10 mei 1940

Na de landing van de Duitse troepen op 10 mei 1940 bij het vliegveld Valkenburg, is één van hun eerste doelen de verovering van het St. Willibrord college in Katwijk aan de Rijn. Hier hadden tijdens de mobilisatie een aantal eenheden van 4-RI hun intrek genomen. Een aantal gebouwen van het Seminarium werden vervolgens na hevige gevechten door de Duitsers ingenomen.

Lees meer...

Op verkenning boven Holland

Sgt Thomas Charles Jordan. <em>(Foto: Dick Breedijk)</em>

De crash

Het is half vier in de middag op 27 juni 1940, de 14-jarige Daniël Oudshoorn en diens vader en grootvader zijn net buiten Rijnsburg op het land aan het werk als ze plotseling gierende vliegtuigmotoren gevolgd door een oorverdovende klap horen. De wrakstukken vliegen tot 400 meter in het rond, Daniël voelt op tien meter afstand een brandend stuk vliegtuig langskomen. 

Lees meer...

Advertentie

Een noodlottig ongeval in de duisternis

Het is donderdag 6 februari 1941 en een begrafenisstoet uit Leiden is zojuist gearriveerd op het kloosterkerkhof in Katwijk aan den Rijn.  Onder grote belangstelling wordt de stoet opgewacht door de paters en studenten van het college. Evenals pastoor C.J. Hesp, de kapelaans en het voltallige kerkbestuur van de RK parochie H Joannes de Doper.

Lees meer...

Een herinnering aan een jonge vlieger

Berno Heilig. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Gevonden in Noordwijk

Het is 24 november 1942 en op het Noordwijkse strand is een Duitse vlieger aangespoeld. De politie wordt gewaarschuwd en het lichaam wordt geborgen. Zijn identiteit wordt vastgesteld als zijnde Gefreiter Berno Heilig. Vervolgens worden er voorbereidingen voor zijn begrafenis getroffen. Deze vindt twee dagen later op 26 november 1942 plaats op de NH begraafplaats te Katwijk aan Zee.

Lees meer...

De crash van Eric Ditmarsch

Het 322 Sqdn te Biggin Hill in december 1944. Als zevende van links in de middelste rij staat Flight Officer Eric Ditmarsch. <em>(Foto: 322 Squadron)</em>

Het is 13 februari 1945. Officier vlieger Eric Ditmarsch en diens Leader, kapitein L.M. Meijers, zijn in hun MK XVI.E serie Spitfires op een gewapende verkenningsvlucht boven bezet Nederland. Om 09:15 zijn ze samen met tien andere Spitfires in secties van twee vertrokken van vliegbasis Woensdrecht. Beide heren hebben de opdracht gekregen op zoek te gaan naar willekeurige Duitse doelwitten. 

Lees meer...

Dirk van Delft

Dirk van Delft in zijn militair tenue. <em>(Foto: H. van Delft)</em>

"En toch mis ik er één..."

Dirk van Delft, een doodgewone kwekerszoon uit Rijnsburg, pas getrouwd en ongetwijfeld nog boordevol plannen, is het eerste Rijnsburgse oorlogsslachtoffer dat na de 10e mei te betreuren valt. Bijna 28 jaar oud en ingedeeld bij II 4-RI trekt Dirk met zijn eenheid op 10 Mei 1940 vanuit Noordwijk, over wat nu de provinciale weg is, maar vroeger niet meer dan een zandpad, naar Katwijk-Binnen om stelling te nemen achter de Rusthoek. 

Lees meer...

Advertentie

Klaas Ros

Klaas Ros in zijn militair tenue. <em>(Foto: Mevr. de Lange)</em>

"Hij was nog kleurenblind ook!"

Als de Duitse troepen op 10 mei 1940 in alle vroegte ons land binnenvallen is de Katwijker Klaas Ros samen met tientallen dorpsgenoten gelegerd in de kazerne aan de Hoefkade in Den Haag. Op dat moment slechts zes weken onder de wapenen was hij in maart 1940, met oproepnummer 158, bij zijn eerste oefening opgekomen. Klaas werd als dienstplichtig soldaat ingedeeld bij 5-4 depotbataljon. Om klokslag 06:15, op 10 mei 1940, verlaten ze in allerijl de kazerne aan de Hoefkade om de gelande Duitse troepen bij vliegveld Ypenburg het hoofd te bieden. 

Lees meer...

Militaire slachtoffers - Katwijk

"We zullen vechten voor ons trotsche bataljon"

In het 's Heerenschool in Katwijk aan den Rijn is in alle vroegte groot alarm geslagen. De manschappen van het III M.C. 4-RI die sinds augustus 1939 enkele gebouwen van het Seminarium bevolken zijn ruw in hun slaap gewekt door het geluid van vliegtuigmotoren. In de tuin van het Seminarium staan ze met verbazing te kijken naar het schouwspel wat zich boven hun hoofden afspeelt. 

Lees meer...

Lijst met namen van Katwijkse slachtoffers door oorlogsomstandigheden

De oorlog heeft diepe sporen nagelaten. Gedurende de oorlogsjaren lieten zeker 172 Katwijkers het leven ten gevolge van oorlogshandelingen. In de meidagen van 1940 waren er zes doden te betreuren. Later, tijdens de bezettingsjaren, zouden ook vijftien dorpsgenoten sneuvelen tijdens hun werkzaamheden aan de Duitse zijde. Zes van hen waren in dienst bij het Duitse leger. Vijf personen zijn door de Duitsers zonder waarschuwing neergeschoten. Twee anderen kwamen om het leven door een aanrijding met Duitse militairen. 

Tweeëntwintig inwoners kwamen om in kampen, zowel in concentratie- en werkkampen als in de Jappenkampen in Nederlands Indië. Zes Katwijkse Joden zijn nooit meer teruggekomen. Tijdens luchtaanvallen van de geallieerden hebben zes Katwijkers het leven gelaten. Ook zijn er vijf kinderen omgekomen omdat zij met munitie speelden. 97 van de 172 voeren op zee en zijn daar gebleven. Sommige van deze zeelui zijn zelfs na de oorlog nog om het leven gekomen door mijnexplosies. Door armoede en ondervoeding stierven acht burgers. 

Lees meer...

Familie A.H. Belinfante

Adriaan Hendrik Belinfante (Links) aan het werk bij de NV Sociëteit voor Chemische Industrie Katwijk. <em>(Foto: P. van der Bent)</em>

Weggevoerd en nooit meer teruggekomen.

Het Portugese gezin Belinfante bestond uit 5 personen. Allereerst Adriaan Hendrik Belinfante, vader binnen het gezin en Ingenieur bij de NV Sociëteit voor Chemische Industrie Katwijk. Hij werd op 31 januari 1900 geboren te Amsterdam. Dan was er zijn vrouw Rachel Margaretha Belinfante-Abas, op 2 juni 1903 geboren in Amsterdam. Zij was werkzaam als piano lerares.

Samen kregen zij drie kinderen, allemaal in oorlogstijd geboren toen zij in Katwijk woonachtig waren. Louis Abraham Belinfante werd op 31 augustus 1940 geboren. Zijn broertje Michiel Adriaan Belinfante werd op 15 februari 1942 geboren, tijdens de barre winter van dat jaar. Zusje Eleonora Johanna Margaretha Belinfante werd pas laat in de oorlog geboren, namelijk op 15 januari 1944.

Lees meer...

Advertentie

Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!

Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.