Wij zijn vrij!

Door heel Katwijk waren er optochten met haastig in elkaar gezette praalwagens en verklede, uitgelaten mensen. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Capitulatie

's Avonds, 4 mei 1945 ging het gerucht dat de Duitsers hadden gecapituleerd. Gelijk gingen velen de straat op om dit te vieren. Op zaterdag, 5 mei, ontving geheel Nederland het officiële bericht dat het uur der bevrijding was aangebroken. Overal heerste een feeststemming. Ondanks het feit dat de Ortskommandant gezegd had dat de capitulatie een "Englische Luge" was, werd overal de vlag uitgestoken en liepen mensen de straten op om feest te vieren. Alles werd een zee van rood, wit, blauw en oranje. Ook werden er op veel plaatsen spandoeken opgehangen met dankzeggingen aan de bevrijders. De bevrijders lieten echter nog op zich wachten. Zij kwamen pas op 8 mei in Katwijk aan. Wie wel gelijk tevoorschijn kwamen waren de BS'ers. (Binnenlandse Strijdkrachten) Zij hielden de orde en waren tevens verantwoordelijk voor het zuiveren van de politiedienst. Dit hield in dat zij moesten uitzoeken welke agenten met de Duitsers geheuld hadden. 8 Katwijkse agenten werden hiervan verdacht. De capitulatie betekende overigens niet dat de bevolking niet meer naar de Duitsers hoefden te luisteren. Tot de bevrijders aankwamen waren de Duitsers nog gewoon de baas en regelden zij nog allerlei zaken. Zo bewaakten ze bijvoorbeeld verboden gebieden en dergelijke. Op 7 mei was het nog steeds feest in Katwijk. Schoolkinderen liepen in optochten door de straten. Door de Duitsers opgehangen borden werden verwijderd.

Engelse militairen bij een stuk Duits geschut in de duinen van Katwijk. <em>(Foto: Archief Lauwrier-Waterreus)</em>

Niet alleen de borden werden verwijderd. Er was grote schaarste, dus al het materiaal was welkom. Daar de Duitse bemanningen van de stellingen al eerder vertrokken waren uit de bunkers, werden de verdedigingswerken geheel leeggeroofd. Al het bruikbare materiaal werd opgeraapt of uitgebroken en meegenomen. Uiteraard was dit totaal niet de bedoeling. De stellingen waren gevaarlijk. Overal lag nog munitie en waren nog mijnenvelden. De burgemeester en de commandant van de BS lieten dan ook door middel van een pamflet weten dat er zo nodig met geweld zou worden opgetreden wanneer mensen zich op verboden terrein zouden begeven.

Op 8 mei, toen het hele Duitse leger officieel gecapituleerd was, gingen de feestelijkheden in Katwijk gewoon vrolijk door. De pret werd echter in de loop van de dag bedorven doordat er zogenaamde "moffenmeiden" kaalgeknipt werden. De haat jegens deze vrouwen en NSB'ers was erg groot, waardoor de sfeer slecht werd. Op een gegeven moment werd iedereen wel ergens van verdacht en werd het zelfs gevaarlijk om de straat op te gaan, omdat je dan de kans liep besprongen te worden door wraakzuchtige mensen. Veel mensen zaten letterlijk met de bijl achter de deur om zichzelf en hun kroost te beschermen. Later die middag keerde de rust weer redelijk terug en ging het feesten weer door.

Duitse militairen van de Luftwaffe marcheren af over de Wassenaarseweg. <em>(Foto: Archief Lauwrier-Waterreus)</em>

De bevrijders komen aan in Katwijk

Omstreeks 8 uur 's avonds kwamen de eerste vrachtwagens van de RAF binnen. Iedereen liep uit om dit schouwspel mee te maken. Langs de Zeeweg zag het zwart van de mensen. Kinderen klommen op de auto's om mee te rijden, meisjes kusten hun bevrijders en de soldaten werden op handen gedragen. De Engelsen maakten kampement bij 't Witte Hek. Op 9 mei kwamen ook de Canadezen in Katwijk aan. Zij vestigden zich in Callao. Diezelfde dag vond er ook weer een grote kinderoptocht plaats.

Op zondag 13 mei werden de resterende Duitse troepen die nog in Katwijk aanwezig waren door de geallieerden afgevoerd. Zij maakten een voettocht via de afsluitdijk terug naar huis. De wederopbouw kon beginnen.

De bevrijdingsfeesten

Mannen en vrouwen van Nederland.Onze taal bevat geen woorden om uit te drukken,wat er in onze harten omgaat.We zijn weer op eigen bodem. De vijand is verslagen. Voorbij de nameloze druk en vervolging. Verdwenen is de hongersnood.

H.M. Koningin Wilhelmina

Feest in de Meidoornstraat. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!

Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.