Zuidelijk Landfront

Drie kinderen bij een stuk 5cm KwK op een VF65a in het zuidelijk landfront van Katwijk. <em>(Foto: J. Haasnoot)</em>

Widerstandsnest 63HL, Widerstandsnest 253, Widerstandsnest 254, Widerstandsnest 271, Widerstandsnest 5

Het zuidelijk landfront bestaat onder andere uit één van de langste, nog bestaande panzermauers van Europa. Deze uitgestrekte linie was bedoeld om de zuidkant van Stp. Gr. Katwijk te beschermen tegen vijandelijke aanvallen.

Het zuidelijk landfront startte vroeger aan de zeekant met een linie drakentanden. Hierachter bevond zich widerstandsnest 63HL, de meest zuidelijke stelling van Stützpunkt Gruppe Katwijk. Hierna volgde de muur, op sommige plaatsen meer als 2 meter hoog, die doorliep totaan de Wassenaarse Weg bij het vliegkamp. Deze stopte hier en ging over in een tankgracht. De muur werd zo af en toe onderbroken door een linie van drakentanden. Op 2 plaatsen passeerde een smalspoorlijn voor aanvoer van materialen de muur. Geïntegreerd in de verdedigingslinie lagen bunkertjes, die door middel van mitrailleurs, vlammenwerpers en anti-tank geschut de vijand moesten kunnen weren.

De anti-tankmuur is vlak na de bouw groen geverfd geweest, maar omdat dit teveel opviel, is hij later zandkleurig geschilderd. Op de muur zijn bulten gemaakt, wat deze een karakteristieke vorm geeft. Dit was bedoeld om de muur te camoufleren in het heuvelige duingebied.

Tegenwoordig is de muur nogsteeds voor een gedeelte vrij toegankelijk voor het publiek. Het begin van de muur aan de zeekant is gesloopt. Via de wandelpaden aan de zeekant kom je het tegenwoordige begin van de muur tegen. Ook de meest oostelijke kant van de muur kan bezocht worden. Dit ligt in het zogenaamde Pan Bos (de Pan van Persijn). Het gedeelte van de tankmuur, wat liep van de Pan van Persijn totaan de tankgracht, is helaas ook gesloopt.

Muur in het bollenland

Ter hoogte van de Pan van Persijn kwam een linie drakentanden over het duin richting het bollenland tussen het duingebied en het vliegveld. Op dat bollenland liep de muur verder tot aan de tankgracht bij het vliegveld. Aan de Wassenaarseweg zat een controlepost.

Een woonbunker en de tankmuur in het bollenland naast de Wassenaarseweg. <em>(Foto: Gemeente Wassenaar)</em>

VF65a

In het Zuidelijk Landfront zijn drie VF65a's gebouwd. Deze beddingen waren bedoeld voor een 5cm Kämpfwagenkanone.

De muur

De muur die eens een geallieerde opmars zou moeten stuiten is tegenwoordig een belangrijk deel geworden van het Katwijkse duinlandschap. Denk alleen al maar aan de enorme variëteit aan planten en korstmossen die in de loop der vele jaren op en rond het beton zijn gaan groeien. Ook voor beschermde dieren, zoals een aantal zeldzame soorten vleermuizen, is de lange bunkerlinie een thuis geworden.

Aspergeversperringen

In de Pan van Persijn zijn ook nog aspergeversperringen te vinden. Dit waren in beton gegoten stukken H balken.

Tussen het struikgewas staan nog enkele versperringen. <em>(Foto: R. de Goede)</em>

Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!

Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.