Fallschirm Ersatz- und Ausbildungs- Regiment Hermann Göring
Na de bezetting van het vliegveld Valkenburg in mei 1940 zijn er tijdens de oorlogsjaren diverse eenheden gestationeerd geweest. De eenheid die het meest tot de verbeelding spreekt is het Fallschirm Ersatz- und Ausbildungs- Regiment Hermann Göring. Dit regiment was opgericht in 1935 door de bevelhebber der Luftwaffe Hermann Göring, en had als opleidingseenheid de taak om de Luftwaffe te voorzien van nieuwe personeel. En dan met name de Fallschirmjagereenheden en de FLAK troepen. Van juni 1943 tot september 1944 waren soldaten van het regiment aanwezig in Katwijk. Men viel onder het commando van het 1e Fallschirm-Armee Student en de directe bevelvoerder was Hauptmann Wimmer. Hun onderkomen hadden de troepen in de barakken van het vliegveld aan de Wassenaarseweg. De eerste eenheid die in juni '43 in Katwijk arriveerde was 4. schw. E. u. A. Rgt. HG, Feldpost Nr. : L 49878 L.G.P. Amsterdam. Deze groep bleef tot december 1943 op het vliegveld. Op hun hoogtepunt waren er meer dan 12.000 man van Division Hermann Göring aanwezig verspreid over heel Nederland.
Op 21 May 2013 in Vliegveld, Uitgelicht en De Bezetter
Nog niet gevonden wat u zocht?
Voor bewezen diensten aan de L.O.
Onderduikers en Rijnsburg zijn twee woorden die in de oorlogsjaren in één adem genoemd konden worden. Het onderbrengen van Joodse kinderen en verbergen van onderduikers die opgeroepen waren voor de arbeitseinsatz waren in het dorp aan de orde van de dag. Dit was uiteraard niet geheel zonder risico, en dat besefte men maar al te goed. Maar gedreven door een standvastig geloof in God en een gezonde dosis lef namen vele Rijnsburgers het risico om zich te bekommeren om de vluchtelingen. Om deze mensen te ondersteunen met geld en distributiebonnen werd medio 1942 de L.O. , Landelijke organisatie voor hulp aan Onderduikers opgericht.
Op 24 March 2013 in Uitgelicht, Verzet en Jodenvervolging
Nachtjäger op Flugplatz Katwijk
Na de ingebruikname van vliegveld Valkenburg door de Luftwaffe hebben een groot aantal verschillende soorten vliegtuigen gebruik gemaakt van Flugplatz Katwijk. Één type die hierbij opvalt zijn de zogenaamde Nachtjägers. Alhoewel er nooit eenheden permanent gestationeerd zijn geweest werd er door hen regelmatig uitgeweken naar Katwijk. In het geval van brandstofgebrek of als men zwaar aangeschoten op één motor naar huis hinkte was het vliegveld een welkome thuishaven. Na het uitvoeren van eventuele noodreparaties werden de vliegtuigen in Katwijk bijgetankt om verder hun weg te vervolgen.
Op 17 February 2013 in Vliegveld, Uitgelicht en De Bezetter
Een noodlottig ongeval in de duisternis
Het is donderdag 6 februari 1941 en een begrafenisstoet uit Leiden is zojuist gearriveerd op het kloosterkerkhof in Katwijk aan den Rijn. Onder grote belangstelling wordt de stoet opgewacht door de paters en studenten van het college. Evenals pastoor C.J. Hesp, de kapelaans en het voltallige kerkbestuur van de RK parochie H Joannes de Doper. Het is bitter koud, en in Friesland is op deze ijzige dag de zevende Elfstedentocht in volle gang. De mensen die zich bij het Missie college verzameld hebben zijn daar om afscheid te nemen van pater Gregorius van Heusden. Eerder die dag heeft er een herdenkingsdienst voor hem plaatsgevonden in de Parochiekerk Hartebrug in Leiden. Uit het hele land waren er RK hoogwaardigheidsbekleders, familie en bekenden naar Katwijk aan den Rijn afgereisd om de plechtigheden bij te wonen.
Op 01 February 2013 in Uitgelicht en Slachtoffers
Joodsch erfgoed te Rijnsburg
Het Spinozahuis
Net even buiten het dorp, als men de Lange Vaart overgestoken is ligt aan een stuk land dat in de volksmond “de Havik” wordt genoemd het Spinozahuis. Tussen de koolvelden en aan een achteraflaantje was het huis oorspronkelijk gebouwd in opdracht van de Leidse chirurgijn Herman Homan als buitenverblijf. In die tijd hadden welgestelde burgers als Homan vaak een tweede huis op het platteland. Zodat als pest, cholera of andere epidimieën de kop opstaken men kon uitwijken naar een buitenverblijf en daarmee een gewisse dood in de stad ontlopen.
In 1661 kwam de joodse wijsgeer Spinoza naar Rijnsburg en huurt bij Homan twee kamers. In de ene woont hij en in de andere slijpt hij lenzen voor optische instrumenten om in zijn levensonderhoud te voorzien. Vanwege zijn voor die tijd radicale denkbeelden was Spinoza door de gevestigde religieuze kringen als persona non grata bestempeld. Rijnsburg is sinds oudsher een gemeente waar anders denkenden hun toevlucht vonden. Vanaf 1621 was Rijnsburg het middelpunt van waar de Collegianten hun jaarlijkse vergaderingen hielden, gedoopt werd er in de Vliet en als kerk diende de boerenschuur van Gijsbert van der Kodde. Spinoza voelt zich tussen hen thuis en legt in Rijnsburg de basis voor wat zijn beroemdste werk zal worden, de Ethica. Na het vertrek van Spinoza naar Den Haag in 1663 heeft het huis ontelbare nieuwe bewoners waarna het uiteindelijk vervalt het tot de status van daglonershuisje.
Op 05 January 2013 in Uitgelicht, Verzet en Jodenvervolging
Een herinnering aan een jonge vlieger
Gevonden in Noordwijk
Het is 24 november 1942 en op het Noordwijkse strand is een Duitse vlieger aangespoeld. De politie wordt gewaarschuwd en het lichaam wordt geborgen. Zijn identiteit wordt vastgesteld als zijnde Gefreiter Berno Heilig. Vervolgens worden er voorbereidingen voor zijn begrafenis getroffen. Deze vindt twee dagen later op 26 november 1942 plaats op de NH begraafplaats te Katwijk aan Zee.
Berno Heilig was op maandag 19 oktober 1942 in zijn Junkers JU88 vertrokken van de thuisbasis van 6./KG 6 Dinard in Bretange aan de kust van Noord Frankrijk. De eenheid was onderdeel van Kampfgeschwader 6 onder het bevel van Oberstleutnant Walter Storp en was opgericht op 1 september 1942. Berlijn had destijds besloten dat er een volledig Geschwader samengesteld moest worden met als doel belangrijke Britse industrïele instellingen, commando en communicatie centra aan te vallen. KG 6 werd daarop uitgerust met Dornier Do 217, Junkers JU188 en Junkers JU88 bommenwerpers en had op zijn hoogtepunt een sterkte van vier Gruppen.
Op 24 November 2012 in Uitgelicht, De Bezetter en Slachtoffers
Marinevliegkamp Valkenburg
Van 29 april tot 2 mei 1945 stond het vliegveld voor de bevolking van Katwijk en omstreken in het teken van de voedseldroppings om de noodlijdende bevolking voedsel te bieden. Engelse en Amerikaanse bommenwerpers wierpen honderden tonnen voedsel af. De bevrijding kwam naderbij. De oorlog zou nu snel afgelopen zijn. Het vliegveld werd toen nog bewaakt door een kleine groep gedemoraliseerde Fallschirmjägers. Ook de bezetter wist dat de eindoverwinning niet van hun zijde zou zijn. De bevrijding liet inderdaad niet lang op zich wachten. Op 5 mei 1945 werd de capitulatie in Wageningen ondertekend. Nederland was vrij. De bevrijders lieten zich echter pas op 8 mei in Katwijk zien en werden als helden onthaald. De BS had ondertussen de bewaking van het vliegveld van de bezetter overgenomen.
Op 28 October 2012 in Bevrijding en Vliegveld
De crash van Eric Ditmarsch
Het is 13 februari 1945. Officier vlieger Eric Ditmarsch en diens Leader, kapitein L.M. Meijers, zijn in hun MK XVI.E serie Spitfires op een gewapende verkenningsvlucht boven bezet Nederland. Om 09:15 zijn ze samen met tien andere Spitfires in secties van twee vertrokken van vliegbasis Woensdrecht. Beide heren hebben de opdracht gekregen op zoek te gaan naar willekeurige Duitse doelwitten. Er wordt direct koers gezet naar zee en langs de kust vliegen ze naar Den Haag. Bij Den Haag aangekomen gaan de Spitfires evenwijdig aan de kust boven land vliegen. Ter hoogte van Valkenburg worden ze door FLAK beschoten, waarbij Meijers meteen omhoog gaat om de luchtdoelgranaten te ontwijken, en Ditmarsch landinwaarts afwendt. Inmiddels bevinden Meyers en diens wingman Ditmarsch zich boven de Rijksweg 4, de huidige A44, en vliegen richting Amsterdam. Deze drukke weg tussen Amsterdam en Den Haag is bij geallieerde vliegers met name populair omdat de gelegenheid tot een fraai stukje prijsschieten op een Duits konvooi zich daar regelmatig voordoet. Het is voor beide heren dan ook geen onbekende route.
Op 08 October 2012 in Uitgelicht en Slachtoffers
Versiering van de Wilhelminaboom
De eerste daad van verzet
Op 31 augustus 1880 werd er in ons koningshuis een prinsesje geboren. Men noemde haar Wilhelmina Helena Pauline Maria en als Koningin Wilhelmina zou zij Nederland van 1940 tot 1945 door 5 jaar oorlog en bezetting leiden. Ter ere van haar 18e verjaardag werd in Rijnsburg door de gemeenteraad besloten om een boom te planten. Gekozen werd voor een plaats centraal in het dorp aan de Vliet NZ recht tegenover de Kerkstraatbrug. Op 4 september 1898 werd de boom feestelijk geplant door burgemeester Meijboom in aanwezigheid van de gemeenteraad. De omringende festiviteiten werden luister bijgezet door zangvereniging De Lofstem. Er werd een houten vlonder over de Vliet geconstrueerd waarop het koor een uitvoering gaf van een opera van Richard Wagner. Tevens werd er een smeedijzeren hek met de plantingsdatum en een beeltenis van de jonge Wilhelmina om de boom geplaatst.
Op 23 August 2012 in Uitgelicht, Verzet en De Bezetter
De NSB in Katwijk
Ter inleiding
De Nationaal Socialistische Beweging is sinds de oorlogsperiode altijd een gevoelig onderwerp van gesprek geweest. Dit geldt voor zowel oud NSB’ers en hun familieleden, als families van oorlogsslachtoffers en zelfs voor mensen die helemaal niet met de NSB te maken hebben gehad. Landverraders en lafaards worden de NSB’ers genoemd. Ondanks het feit dat het hier een gevoelig onderwerp betreft willen wij toch een zo volledig mogelijk beeld schetsen van de NSB groep die in Katwijk gevestigd was. We hebben uit discretie voor nabestaanden gekozen om geen namen van personen te noemen. Waar voor de volledigheid namen nodig waren hebben wij deze vervangen door afkortingen. Wij nemen u mee terug in de tijd naar een onderbelicht, maar toch zeker intrigerend deel van de Katwijkse geschiedenis.
Op 03 July 2012 in Uitgelicht en De Bezetter
Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!
Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.
© 2012 Katwijk in Oorlog - Alle rechten voorbehouden. Niets van deze website mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Katwijk in Oorlog of de rechthebbende van het beeldmateriaal.