Verraad en verzet aan de Zwarteweg

Het graf van Johannes Molegraaf op de begraafplaats aan de Oude Zeeweg in Noordwijk. <em>(Foto: Katwijk in Oorlog)</em>

Liever kanonnen dan boter

Na de Duitse inval in mei 1940 kreeg het Nederlandse volk te maken met vorderingen van materiaal en levensmiddelen. Liever kanonnen dan boter had de Führer Adolf Hitler aan het Duitse volk verkondigd. Men werd geconfronteerd met leveringen voor de voedselvoorziening en het inleveren van alle bruikbare metalen voor de oorlogsindustrie. De bereidheid tot inleveren was niet groot. Mensen verzonnen allerlei manieren om hun metalen voorwerpen te verstoppen. Koperen ketels en pannen werden begraven in tuinen of verborgen op zolders. Sommigen maakten zelfs geheime bergplaatsen om hun kostbaarheden te bewaren. Als afleiding werd er dan door hen één of ander onbenullig stuk keukengerei ingeleverd zodat andere waardevollere stukken veilig verstopt konden worden.

Lees meer...

Advertentie

Inundaties bij Katwijk

De Katwijkse buitensluis. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

De sluizen staan open!

Duizenden liters zeewater kolken met donderend geweld langs de sluisdeuren van de Katwijkse buitensluis. Als er niets gebeurd zal hierdoor het waterpeil in de achterliggende gebieden tot desastreuze hoogte stijgen. De eindstrijd is gestreden en acties zoals deze zijn de laatste stuiptrekkingen van de vijfjarige bezetting van ons land. De Duitsers hebben op 22 april 1945 een inundatie protocol ingezet dat snel gestopt moet worden.

Lees meer...

Valkenburg bevrijd

Een praalwagen in de Valkenburgse bevrijdingsoptocht met Jan van Leeuwen op de bok. <em>(foto: G. Russchenberg.)</em>

Het Vaderland getrouwe

De leden van de Valkenburgse Harmonie zijn druk bezig hun instrumenten op te poetsen. Er is werk aan de winkel. De Hoki Poki en vaderlandse liederen moeten worden ingestudeerd! Na vijf jaar Duitse onderdrukking mogen ze weer in alle vrijheid spelen. De Oranjevereniging vergaderd bijna iedere avond om de nodige festiviteiten te kunnen organiseren. Hieraan voorafgaand waren koortsachtig allerlei voorbereidingen getroffen om hun bevrijders op 8 mei 1945 in het dorp te kunnen ontvangen.

Lees meer...

1940 - 1945 Bezet, maar niet bezweken

<em>(Document: Genootschap Oud Rijnsburg)</em>

Tentoonstelling Genootschap Oud Rijnsburg i.s.m. www.katwijkinoorlog.nl

Dit jaar ligt het einde van de tweede wereldoorlog zeventig jaar achter ons. Voor het Genootschap Oud Rijnsburg vormde dit de aanleiding om vanaf zaterdag 25 april a.s. een tentoonstelling te wijden aan dit onderwerp. Het Genootschap heeft voor deze gelegenheid de krachten gebundeld met www.katwijkinoorlog.nl  en nodigt de bezoeker uit een kijkje te nemen in het Rijnsburg van 1940 - 1945. Op de bovenverdieping van het intieme museum wordt door unieke voorwerpen, woord, beeld en geluid in verschillende thema’s geïllustreerd hoe de oorlogsjaren in Rijnsburg werden beleefd.

Lees meer...

Vanuit Noordwijk naar Engeland

Het voormalig Palacehotel aan de zuidzijde van de Noordwijkse boulevard, vanaf dit punt zijn tijdens de oorlog een aantal pogingen gedaan om de Engelse kust te bereiken. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Met wisselend succes

Net als Katwijk kreeg Noordwijk in de oorlogsjaren ook te maken met het fenomeen Engelandvaarders. Nederlandse mannen en vrouwen die probeerden met kleine, vaak zelf geïmproviseerde vaartuigen, Engeland te bereiken om dienst te nemen en te vechten tegen de Nazi's. Deze pogingen waren met wisselend succes. Al in juli 1940 kwam de Duitse verordening om alle boten van het strand te halen. De aanleiding hiertoe was een succesvolle ontsnapping van een aantal mannen met de reddingsboot van Scheveningen. 

Lees meer...

Advertentie

Graf von Sponeck, slachtoffer van zijn eigen regiem

General Von Sponeck inspecteert samen met Hauptman Buhse van C-III-IR47 de Duitse troepen op de boulevard in Katwijk aan Zee. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Zuiveringen

Dat de Nazi's niet schroomden om zich te ontdoen van degenen die een andere mening toebedeeld waren  is geen geheim. Dat deze mensen zich soms in de eigen gelederen bevonden was eveneens geen belemmering om hen om te laten brengen. Denk maar aan Feldmarshall Erwin Rommel die na het uit de gratie raken bij Adolf Hitler gedwongen werd om zelfmoord te plegen. Of Oberst Graf Claus von Stauffenberg en zijn medestanders wiens verzet tegen Hitler eindigde voor het vuurpeloton. De daarop volgende zuivering van de Duitse legertop eiste vervolgens ook de nodige slachtoffers. Één van deze slachtoffers was Generalleutnant Hans Emil Otto Graf von Sponeck.

Lees meer...

Tante Pos tijdens de oorlog

Duitse soldaten in de Rijnstraat, op de achtergrond is nog juist het torentje te zien van het postkantoor op de hoek van de Groote Steeg. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Censuur

Na de inval van de Duitsers in ons land begon de bezetter meteen zijn invloed op het ambtelijke apparaat en de informatievoorziening in Nederland uit te oefenen. Dit in de vorm van censuur. Op 9 maart 1941 werden de oude omroepverenigingen opgeheven en kwam er een nieuwe, geconcentreerde nationale "rijksradio" onder directe Duitse controle. 

Lees meer...

Herkenningsplaatjes en Hundemarken

De graven in het duin van Obergefreiter Ewald Allerich en Feldwebel Georg Burmester, beide van IR47. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Veldgraven

Vanaf het moment dat de Duitse aanval in alle vroegte de vrijdag voor het pinksterweekend verstoord had vielen zowel aan de Nederlandse als aan de Duitse zijde de nodige slachtoffers. De militairen die in en rond het vliegveld Valkenburg tijdens de gevechten sneuvelden, kregen in  veel gevallen ter plaatse een veldgraf. Deze lagen overal in het gevechtsgebied verspreid: in tuinen, langs wegen, en in de duinen. 

Lees meer...

Die heb je zeker van de H.A.R.K. ?

De gedenksteen geschonken aan de gemeente Rijnsburg door de gemeente Vlijmen als dank voor de geboden hulp aan Nieuwkuijk. <em>(Foto: Katwijk in Oorlog.)</em>

Lokaal georganiseerd

Tijdens de oorlog kwamen er een groot aantal hulpacties voor en door de Nederlandse bevolking op gang. Sommigen waren lokaal, anderen waren landelijk georganiseerd. Één van deze acties was de Hulpactie Roode Kruis, afgekort H.A.R.K.  Door middel van lokale comités werden er initiatieven op poten gezet om de nood in eigen of andere gemeenten te ledigen.

Lees meer...

Advertentie

De fusie van Valkenburg en Katwijk

Een beeld van de verwoestingen in Valkenburg tijdens de meidagen van 1940. <em>(Foto: E. Wolthaus)</em>

Behoud van eigen identiteit

Op 1 januari 2006 was de fusie tussen Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg een feit. Deze fusie had de nodige voeten in aarde gehad en heeft niet zonder slag of stoot plaatsgevonden. Met name Rijnsburg en Valkenburg probeerden naarstig hun eigen identiteit te behouden. Het heeft minstens een jaar geduurd voordat het plaatsnaambord “Rijnsburg gemeente Katwijk” aan de Rijnsburgerweg, niet meer wekelijks werd gevandaliseerd, en anno 2012 vraagt men zich nog steeds af of Valkenburg blijft leven als een groot aantal voorzieningen naar Katwijk wordt verplaatst.

Lees meer...

Katwijk in Oorlog wordt met zorg en passie samengesteld door Danny Hoek en Erik Wolthaus.
Heeft u informatie, verhalen, foto's, documenten, aanvullingen of correcties? Neem dan contact met ons op!

Klik hier voor een lijst van personen die hebben bijgedragen aan dit project.